مرجع شکایت از پلتفرمها در ایران
21 نوامبر 2025
بخشنامه ممنوعیت دریافت ثمن معامله و لحاظ سایر آسیبهای مترتب بر درج پیش نویس قرارداد موضوع ماده ۳ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
22 نوامبر 2025نقاط خطرناک در قراردادها (Red Flags)
۱. عدم شفافیت در موضوع و حدود تعهدات
•موضوع قرارداد کلی، مبهم یا چندپهلو است.
•وظایف طرفین با فعلهای مبهم مثل «همکاری خواهد کرد»، «در حد امکان» یا «در صورت نیاز» بیان شده است.
•خروجیها (Deliverables) و استاندارد کیفیت مشخص نشدهاند.
خطر: امکان تفسیر متفاوت، افزایش اختلاف و سختی در اثبات نقض تعهد.
۲. زمانبندی نامشخص یا غیرواقعی
•تاریخ شروع، پایان، مراحل اجرا یا ددلاینها تعیین نشدهاند.
•وابستگی زمانی به رویدادهای نامشخص («پس از توافق طرفین») آمده است.
خطر: امکان فرار از مسئولیت، تعلیق طولانی، افزایش هزینه و عدم امکان مطالبه خسارت.
۳. ضمانت اجراهای نامتوازن یا ناقص
•ضمانت اجرا فقط علیه یک طرف پیشبینی شده است.
•خسارتها سقف ندارد یا بالعکس سقفی غیرمعقول دارد.
•وجه التزام نامتناسب است (خیلی زیاد یا خیلی کم).
خطر: عدم تعادل قراردادی، ریسک مالی بالا و احتمال بطلان یا تعدیل توسط دادگاه.
۴. شروط فسخ مبهم یا یکطرفه
•حق فسخ فقط برای یک طرف است بدون دلیل منطقی.
•شرایط فسخ مبهم یا پیچیده تعریف شدهاند.
•فرآیند فسخ (مهلت، ابلاغ، تسویه) مشخص نیست.
خطر: فسخ ناگهانی، بلاتکلیفی در اجرای تعهدات و خسارتهای پیشبینینشده.
۵. سکوت قرارداد درباره تغییر شرایط (Force Majeure / Hardship)
•شرایط فورسماژور تعریف نشده یا بسیار محدود است.
•امکان مذاکره مجدد در شرایط دشوار پیشبینی نشده است.
خطر: گیر افتادن یک طرف در شرایط غیرقابل اجرا یا بهشدت زیانبار.
۶. عدم تعیین روش حل اختلاف
•قرارداد فاقد بند داوری، میانجیگری یا تعیین دادگاه صالح است.
•مرجع رسیدگی نامناسب انتخاب شده (مثلاً شهری متفاوت یا مرجع غیرواقعی).
خطر: اطاله دادرسی، هزینههای سنگین و ریسک عدم قطعیت حقوقی.
۷. سکوت درباره مالکیت فکری و محرمانگی
•مشخص نیست مالکیت IP مربوط به محصول، محتوا یا نرمافزار برای کیست.
•بند NDA ناقص یا بدون ضمانت اجراست.
خطر: در پروژههای استارتآپی و فناوری، این بخش مهمترین منبع اختلافات میشود.
۸. عدم توجه به الزامات قانونی و مقرراتی
•قرارداد با قوانین خاص (مثل کار، بیمه، مالیات، مقررات ارزی) ناسازگار است.
•مجوزهای قانونی لازم ذکر نشدهاند.
خطر: بطلان کامل یا بخشی از قرارداد، جرایم مالیاتی و مشکلات بیمهای.
۹. پیشپرداختها و پرداختهای مبهم
•مبلغ قرارداد دقیق نیست یا قابل تفسیر است.
•زمان، شرایط و نحوه پرداخت مشخص نشده است.
•عدم تعیین ملاک «تحویل و پذیرش» برای پرداخت.
خطر: سوءاستفاده، تأخیر در پرداخت یا اختلاف درباره ارزش کار انجامشده.
۱۰. الحاقات و ضمائم نامعتبر
•اسناد پیوستشده بدون شمارهگذاری، امضا یا تاریخ هستند.
•به اسنادی ارجاع شده که وجود خارجی ندارند.
خطر: اثبات تعهدات دشوار میشود و طرف مقابل میتواند انکار کند.
⸻
۱۱. مسئولیتهای نامتعارف یا غیرقابل کنترل
•طرف مجبور به تضمین نتیجهای است که در کنترل او نیست.
•شرط مسئولیت نامحدود یا نامتعادل وجود دارد.
خطر: ریسک مالی و حقوقی غیرقابل پیشبینی.
۱۲. فقدان صورتجلسه تحویل، تایید عملکرد یا KPI
•معیار سنجش کار مشخص نیست.
•مرحله تحویل و پذیرش تعریف نشده.
خطر: زیربنای اکثر اختلافات در پروژهها، IT، ساخت و… از همین نقطه شروع میشود.
۱۳. تعارض بین بندهای قرارداد
•بخشهای مختلف قرارداد با یکدیگر ناسازگارند.
•نسخههای مختلف قرارداد وجود دارد.
خطر: ابهام جدی و قدرت مانور بالا برای طرف مقابل در زمان اختلاف.
۱۴. استفاده از قراردادهای کپیشده و بدون شخصیسازی
•قرارداد از اینترنت دانلود شده بدون توجه به شرایط خاص معامله.
•اصطلاحات، اعداد، تاریخها یا ارجاعات غلط وجود دارد.
خطر: ناکارآمدی و ریسک حقوقی بسیار بالا.
دکتر شاپور فرهنگ پور
وکیل پایه یک دادگستری ، مشاور حقوق قراردادها و شرکتها
۰۹۱۲۲۱۶۶۸۹۴
Related posts
24 نوامبر 2025
