نقش تنظیم دقیق قراردادهای مشارکت در پیشگیری از اختلافات

نقش تنظیم دقیق قراردادهای مشارکت در پیشگیری از اختلافات

دکتر شاپور فرهنگ پور – وکیل دادگستری ، مشاور حقوق قراردادها و شرکتها

بخش قابل توجهی از دعاوی حقوقی و تجاری، ناشی از اختلافات مربوط به قراردادهای مشارکت است. تجربه عملی نشان می‌دهد که بسیاری از این اختلافات نه به دلیل سوءنیت طرفین، بلکه به علت ابهام در مفاد قرارداد ایجاد می‌شوند.

مهم‌ترین مواردی که باید در قراردادهای مشارکت به آن‌ها توجه شود، عبارت‌اند از:

۱. تعیین دقیق آورده هر یک از شرکا

آورده شرکا باید به‌صورت شفاف مشخص شود. آورده ممکن است وجه نقد، ملک، تجهیزات، دانش فنی یا حتی تخصص باشد. ابهام در تعیین میزان و ارزش آورده، یکی از مهم‌ترین عوامل بروز اختلاف است.

۲. تعیین حدود اختیارات شرکا

در بسیاری از قراردادها، حدود اختیارات هر یک از شرکا به‌روشنی مشخص نمی‌شود. تعیین مسئولیت‌ها و اختیارات هر شریک در مدیریت پروژه، از بروز اختلافات بعدی جلوگیری می‌کند.

۳. تعیین نحوه تقسیم سود و زیان

صرف توافق بر مشارکت کافی نیست. نحوه محاسبه و زمان تقسیم سود و همچنین شیوه جبران زیان باید به‌صورت دقیق در قرارداد پیش‌بینی شود.

۴. پیش‌بینی سازوکار خروج از مشارکت

بسیاری از قراردادها، وضعیت خروج یکی از شرکا را مشخص نمی‌کنند. تعیین تکلیف انتقال سهم، نحوه ارزیابی دارایی‌ها و تسویه‌حساب، از موضوعات ضروری در قراردادهای مشارکت است.

۵. پیش‌بینی روش حل اختلاف

تعیین مرجع حل اختلاف، اعم از دادگاه یا داوری، می‌تواند نقش مهمی در کاهش هزینه‌ها و تسریع در حل اختلافات داشته باشد.

در عمل، مهم‌ترین وظیفه وکیل یا مشاور حقوقی، صرفاً تنظیم یک قرارداد نیست، بلکه شناسایی نقاط احتمالی اختلاف و پیش‌بینی راهکارهای مناسب برای مدیریت آن‌هاست. یک قرارداد مشارکت موفق، قراردادی است که برای شرایط بحرانی و زمان بروز اختلاف نیز راه‌حل مناسبی ارائه کرده باشد.